Desse frittane er borte frå fatet før alle har sett seg ned
Greske squashfrittar er den typen mat som forsvinn før alle gjestane har funne plassen sin. Dei blir laga av nokre få enkle råvarer, steikt gyldne i varm olje og servert rykande varme med sitron eller ein yoghurtdip.
Resultatet er ein lett, sprø forrett som passar perfekt til eit glas kvitvin – men som òg fungerer glimrande til ein hyggeleg familiekveld framfor TV-en.
Løyndomen bak den perfekte sprøheita
Squash i denne varianten har ingenting til felles med utkokt, smakslaus grønsaksmos. Grønsaksskivene dyppar ein i ein røre basert på kikertmjøl og iskaldt mineralvatn, før dei hamnar i varm olje. Eit augneblink seinare ligg det små, gyldne ringar på fatet – sprø utanpå, mjuke inni og med ein duft av dill, mynte og sitron.
Det greske løyndomen ligg i kombinasjonen av kikertmjøl med svært kaldt mineralvatn og grundig avsila squash. Det gjev ein lett, sprø effekt utan tung og tjukk panering. Dette er eit framifrå alternativ til klassiske snacksar med gulost og chips – og det passar like godt til heimefestar, avslappa helgar og som varm forrett til lunsj.
Kvifor desse frittane stadig vinn fleire tilhengjarar
Det tradisjonelle greske kjøkkenet byr på ei rekkje forretter som greier seg med enkle råvarer. Mellom dei finn ein kolokithokeftedes – steike squashfrittar som tavernaer på dei greske øyane serverer med tzatziki og vin. Populariteten deira veks òg utanfor Hellas, fordi dei foreintar lettheita til grønsaker med den tilfredsstillande sprøheita frå steikte rettar.
Ernæringsekspertar trekkjer særleg fram kikertmjølet, som inneheld meir protein enn kveitemjøl og har eit lågare glykemisk indeks. Squash bidreg med kostfiber, kalium og C-vitamin, og har samstundes eit svært lågt kaloriinnhald – berre om lag sytten kilokalorier per hundre gram.
Denne snacksen kan mette betre enn klassisk steikt kveitemjølsrøre og belastrar magen mindre. Han eignar seg for vegetarianarar og – med egna yoghurt – òg for mange laktoseintolerante. Barn strekk seg typisk etter dei sprø ringane langt heller enn etter kokte grønsaker.
Ingrediensar til fire porsjonar
Til om lag fire personar treng du ei vanleg bolle og nokre produkt du lett finn i eit større supermarknad. Grunnlaget er kikertmjøl, som du finn i avdelinga for sunn mat eller glutenfrie matvarer. Finn du det ikkje, kan du bruke vanleg kveitemjøl, men resultatet vert noko tyngre.
Du treng:
- to mellomstore squash
- hundre og femti gram kikertmjøl
- to hundre milliliter iskaldt mineralvatn
- ei hándfuld hakka dill eller mynte
- ein klype natron
- salt og nymala pepper
- vegetabilsk olje til steking
For smaken tilset ein salt, pepper og ein klype sterk krydder om ein likar ein mild brodd på tunga. Nokre kokkar tilrår ein dråpe sitronsaft direkte i røra, noko som framhevar friskheita til retten.
Steg for steg: slik lagar du sprø squashfrittar
Førebuinga av squashen er grunnlaget for suksess. Grønsakene inneheld mykje vatn, og heller ein dei ubehandla i røra, vert massen fortynna og frittane gummiaktige. Difor er det umaken verdt å bruke nokre minutt på å drenere squashen ordentleg.
Vask squashen og skjer han i tynne skiver på om lag tre til fire millimeter. Salt dei lett og lat dei trekkje i ti minutt til dei gjev frå seg saft. Klem deretter skivene grundig i eit reint kjøkkenhandkle eller eit stykke kjøkenpapir. Grundig avsila squash er den viktigaste garantien for ei sprø panering som ikkje fell av og ikkje vert blaut.
Ei røre som minner om lett tempura
Bland kikertmjøl, natron, salt og nymala pepper i ei stor bolle. Tilset deretter det svært kalde mineralvatnet i ein tynn stråle medan du piskar konstant med eit piskeris. Konsistensen bør minne om tjukk fløyte – røra skal omhylle skivene, men må ikkje renne som vatn.
Tilset til slutt hakka dill eller mynte og eventuelt ein klype sterk krydder. Smak litt på røra og korrigér kryddinga etter behov. Boblene i mineralvatnet skapar ein luftigare struktur, så tilset det fyrst rett før steking.
Steking krev rett oljetemperatur
Hell nok olivenolje i ei djup panne eller gryte til at skivene kan flyte fritt. Varm fettet opp til om lag hundre og åtti grader. Har du ikkje termometer, slepp ein dråpe røre i olja – han bør straks byrje å brune og stige til overflata.
Dypp kvar squashskive i røra og lat det overflødige renne litt av. Steik i porsjonar slik at stykkene ikkje rører kvarandre – elles klistar dei seg saman. Snu dei etter to til tre minutt, til paineringa er gyllen og sprø. Legg dei ferdige ringane på kjøkenpapir for å suge opp overflødig fett.
Det beste tidspunktet å servere dei er nokre minutt etter steking, medan frittane framleis er varme og knasar ved kvart bitt. Skal du halde dei varme lenger, kan du setje dei i ein omn oppvarma til femti grader.
Greske sausar og tilbehøyr til denne snacksen
Den klassiske følgjaren er ein enkel yoghurtsaus i tzatziki-stil, som fint balanserer smaken av steikt røre. Ekspertar i middelhavsmat tilrår å bruke gresk yoghurt, sidan han har eit høgare feittinnhald og tjukkare konsistens.
Til ein rask saus blandar ein:
- om lag hundre og femti gram tjukk gresk yoghurt
- ein halv liten agurk, rive og grundig pressa
- eitt fedd kvitlauk pressa gjennom ein kvitlaukspress
- ein skjei hakka mynte eller dill
- litt sitronsaft, salt og pepper
Rør alt saman og lat det kvile i femten minutt, slik at smakane smeltar saman. Ein slik saus servert i ei lita skål ved sidan av frittane ordnar halvparten av jobben. Du kan òg setje fleire tilbehøyr på bordet: yoghurt rørt med sitron og pepper, litt flytande honning for ein søt-salt effekt, cherrytomatar, oliven og feta skore i terningar.
Kva drikke passar best til squashfrittar
Squashfrittar harmonerer framifrå med lette alkoholhaldige drikkar. Ein tørr kvitvin med tydeleg syre – til dømes den greske Assyrtiko – skjer fint gjennom fettet frå paineringa og framhevar dei urteaktige tonane. Ein lett rosé, avkjølt til om lag åtte til ti grader, fungerer òg godt.
For dei som ikkje drikk alkohol, er heimelaga limonade med sitron og mynte eit godt val – eller vatn med agurkskiver. Lette, forfriskande smaksopplevingar passar langt betre her enn søte, brusande brus. Nokre sommeliarar tilrår dessutan iskaldt grøn te med ein dråpe honning.
Ein lettare omnsversjon med mindre fett
Vil du avgrense stekinga, kan denne snacksen òg tillagast i omnen. Resultatet vert mindre sprøtt, men framleis svært velsmakande. Smør ei steikeplate med olivenolje eller kle ho med bakepapir og pensle det lett med fett.
Dypp squashskivene i røra og fordel dei ved sidan av kvarandre på plata. Bak dei i om lag tjue til tjuefem minutt ved to hundre grader og snu frittane halvvegs. Eit godt triks er å dryppe toppen lett med olivenolje før plata går i omnen – det hjelper frittane med å få ei fin farge.
Ernæringsrådgjevarar understrekar at den bakte versjonen sparer kalorier, men endrar teksturen. Baking gjev ikkje den intense sprøheita som steking i varm olje skapar, men retten beheld friskheita si og er eigna for dei som følgjer med på feittinntaket.
Tre interessante variasjonar som endrar rettens karakter
Ein osteversjon oppstår når du tilset ei hándfuld smuldra feta i røra. Smaken vert meir intens og saltare – ideell til vin. Sitronaromaen kan du oppnå med ein teskei fintrive sitronskall i røra, noko som forsterkar friskheita og passar perfekt til yoghurtsausen.
Ei urtblanding erstattar ei enkelt urt med ein miks: dill, persillestilkar og litt basilikum. Heilskapen får ein meir uttalt «sommar»-smak. Nokre kokkar eksperimenterer òg med chiliflak eller tørka oregano, som tilføyer eit ekte middelhavsinnslag.
Slik planlegg du ein fest der frittane er hovudretten
Planlegg du ein kveld med vener, er det verdt å tenkje gjennom logistikken. Røra kan du lage på førehand og setje på kjøl, men tilset mineralvatnet fyrst rett før steking, slik at boblene ikkje går ut. Squashen er best å skjere og salte kort tid før arrangementet, så han beheld sprøheita si.
Eit godt triks er å steke den første porsjonen like før gjestane kjem og deretter halde fram under sjølve samlinga. Samtalar på kjøkkenet medan frittane spruter i olja skapar typisk den beste stemninga. Førebuinga av denne snacksen bør difor sjåast på som ein del av underhaldninga – ikkje berre som ei kokkepliktig.
Har du gjester med ulike kosthaldspreferansar, kan du tilby både den steike og den bakte versjonen. Set fleire sausar og dippar på bordet – frå klassisk tzatziki over hummus til marinerte paprikaer. Er du glad i å eksperimentere med smaksopplevingar?
