Varmen heng att – sjølv etter solnedgang
Soverom har ein tendens til å samle opp varme frå sol, veggar og gardin gjennom heile dagen. Når kvelden kjem, kan denne lagra varmen henge att lenge – sjølv etter at temperaturen ute har byrja å søkke.
Difor er timinga viktig. Det britiske helsevesenet tilrår å halde bustaden kjøleg ved å stengje ute varmen om dagen, og deretter opne vindauga seinare på kvelden når uttelufta har kjølt seg ned.
Slik fungerer handklemetoden
Ein talsperson frå varmeanleggsbransjen, John Lawless, har forklart at eit kaldt, fuktig handkle eller laken kan hengast opp framfor eit ope vindauge for å kjøle ned rommet.
Han seier det slik: «Viss du opnar eit vindauge og hengar eit fuktig handkle eller laken framfor det – etter å ha bløytt det i kaldt vatn – kan det kjøle ned rommet.»
Forklaringa er enkel: Den varme lufta må passere gjennom det våte stoffet og vert omgjord til kaldare luft før ho strøymer inn i rommet.
Prosessen byggjer på fordamping. Når vatnet fordampar frå stoffet, trekkjer det varmeenergi ut av den omgjevande lufta og senkar temperaturen rundt vindauget.
Viktig å hugse: fuktig, ikkje gjennomvåt
Handkleet bør vere fuktig – ikkje dryppande. I rom med høg luftfukt frå før kan for mykje vått stoff gjere lufta tyngre og meir klam i staden for friskare.
Det løner seg òg å verne golv og vindaugskarmar mot vassdropar. Vri godt ut handkleet før du hengar det opp, og ta det ned når det har tørka eller om rommet byrjar kjennest kvalt.
Plassering gjer heile skilnaden
Heng handkleet der lufta faktisk rører seg – helst framfor eit vindauge som trygt kan opnast. Eit anna ope vindauge eller ei dør på motsett side av rommet forbetrar luftsirkulasjonen og gjev den varme lufta ein veg ut.
Metoden verkar best når uttelufta faktisk strøymer inn i rommet. Utan luftstraum er handkleet lite effektivt og kan berre tilføre meir fukt innandørs.
Andre grep som hjelper mot nattvarmen
Å trekkje for gardiner eller persienner før sterkt sollys når inn kan redusere varmeoppbygginga betydeleg. Lyse persienner, luftige sengeklede og nattøy i bomull kan òg gjere at rommet kjennest mindre trykkande.
Å vente med å opne vindauga til uttelufta er kjølegare er eit enkelt og effektivt tiltak. Vifter er framleis nyttige i moderat varme, men dei fungerer best under 35 grader og bør ikkje blåse direkte mot kroppen over lengre tid.
