Små val som monnar over tid
Mange prøver å eta litt sunnare når kroppen byrjar å gje signal om at noko er gale. Nokre merkar at energien endrar seg, medan andre får beskjed etter ei helsesjekk.
Spørsmål om kosthald og hjartehelse har vorte stadig viktigare for folk flest dei siste åra. Enkle, daglege val i matbutikken og ved middagsbordet kan gjera stor skilnad over tid.
Kva skjer i kroppen ved høge blodfeitt?
Høge blodfeitt oppstår når kroppen samlar meir kolesterol enn han treng. Feitt kan då legga seg i blodårane, noko som aukar risikoen for hjarteproblem og andre sjukdommar.
Legen Howard LeWine peikar på at ikkje alle matvarer med kolesterol påverkar kroppen på same måte. Egg inneheld til dømes kolesterol, men påverkar ikkje blodfettet like mykje som mat med mykje metta feitt.
Samstundes finst det fleire matvarer som kan hjelpa kroppen å halda nivåa i betre balanse. Havre, fullkorn, frukt og vegetabilske oljar vert ofte nemnde som gode alternativ.
Mat du bør eta sjeldnare
Raudt kjøt og fritert mat
Raudt kjøt er ein av dei største kjeldene til metta feitt. Storfekjøt, svinekjøt og lammekjøt inneheld ofte høge nivå, særleg feite delar som ribber og kjøtdeig. Personar med høge blodfeitt bør vera varsame med slike produkt.
Legar tilrår gjerne magrare alternativ som kylling utan skinn, fisk eller bønner. For den som likevel ønskjer å eta kjøt, kan mindre porsjonar vera eit klokare val.
Fritert mat bør òg avgrensast. Kyllingvenger, fritert lauk og ostepigg får eit høgare kaloriinnhald når dei vert tilberedt i mykje olje. Eit godt alternativ er å bruka airfryer eller steikeomn med litt olivenolje i staden.
Bearbeidd kjøt og søtsaker
Bearbeidd kjøt som bacon, pølse og skinke inneheld ofte store mengder feitt og salt. Sjølv variantar av kylling eller kalkun bør etast med måte.
Søtsaker som kaker og bakverk er gjerne laga med smør og matfeitt som kan påverka kolesterolet negativt. Frukt, yoghurt og enklare dessert kan vera betre kvardagsalternativ.
Feite meieriprodukt
Heilmjølk, fløyte og visse ostar inneheld òg mykje metta feitt. Mange kosthaldsspesialistar tilrår difor magrare meieriprodukt for dei som ønskjer å halda blodfettet på eit sunt nivå.
Å velja lettmjølk eller plantebaserte alternativ kan vera eit enkelt grep som gjev god effekt over tid.
Viktig å hugsa
Personar med høgt kolesterol eller andre hjarteproblem bør alltid ta kontakt med lege eller helsesenter for råd om kosthald og behandling. Eigne endringar i kvardagen kan hjelpa, men ei medisinsk vurdering kan vera naudsynt for å redusera risikoen for alvorlege helseproblem.
