Ein varm dessert med eple og kanel – klar på ingen tid
Førestil deg ein varm dessert som duftar av eple og kanel, laga på ei heilt vanleg panne. Alt du treng er nokre få basale ingrediensar og litt tolmod for å lage denne heimelaga eplekaka frå botnen av.
Dei fleste av oss tenkjer på klassisk eplekake som noko som krev ei forvarma omn, ei bakeform og lang avkjøling. Her er det heilt annleis. Du blandar deigen i éin bolle, heller han direkte på panna, og etter om lag 25 minutt er kaka klar til servering. Botnen blir fint gyllen, kantane karamelliserer lett, og midten held seg mjuk og saftig.
Denne desserten fungerer framifrå i små kjøkken, i leilegheiter med dårleg omn, på ferie eller til og med på eit kollegierom. Du treng korkje bakeform eller avansert utstyr – det einaste avgjerande er ei god non-stick panne.
Ernæringsrådgjevarar tilrår ofte heimelaga dessert framfor industriprodusert søtsaker, fordi du sjølv styrer sukkermengda og kvaliteten på ingrediensane. Eplekake på panna sparar dessutan energi, sidan det ikkje trengst straum eller gass til å forvarme ei omn.
Ingrediensar du truleg allereie har på kjøkkenet
Ingredienslista er langt frå komplisert. I dei fleste hushald finn du det meste innan rekkevidde, noko som gjer denne desserten til det perfekte valet «akkurat no», når lysten på noko søtt melder seg.
Du treng kveitemjøl, sukker, mjølkepulver, bakepulver, malt kanel, matolje, vatn og eitt stort eple. Sortar som jonagold, granny smith eller golden delicious gjev eit godt samspel mellom sødme og syre.
Eplet kan bytast ut med tørka eplekonsentrat dersom du har det tilgjengeleg. Det viktigaste er at massen ikkje er for vasshaldig – det avgjer om kaka kan skjerast pent. Etter riving bør eplet difor alltid pressast grundig i eit reint kjøkkenhandkle eller osteklede.
Mjølkepulver betrar strukturen i deigen og gjev han ein god smak. Har du det ikkje, kan du utelate det og eventuelt tilsetje ein ekstra skei med mjøl.
Slik lagar du eplekake på panna steg for steg
Bland mjøl, sukker, mjølkepulver, bakepulver og kanel i ein stor bolle. Ein kort omrøring er nok til å fordele dei tørre ingrediensane jamt gjennom blandinga.
Tilset olja og deretter vatnet litt etter litt. Rør med ei skei eller eit piskeris til massen er tjukk, jamn og formbar. Han må ikkje renne som pannekakedeig.
Tilset dei rivne, pressa epla eller den tørka versjonen. Rør forsiktig slik at det framleis er merkbare små fruktstykke att i deigen. Massen til denne kaka skal vere tjukk og kompakt – meir som tjukk graut enn flytande deig til klassiske pannekaker.
- Rivne eple må alltid pressast grundig, elles blir deigen for tynn
- Rør berre til ingrediensane er samla – ikkje lenger
- Konsistensen skal minne om tjukk graut
- Olja sikrar saftighet sjølv etter avkjøling
- Kanel forsterkar opplevinga av sødme utan å tilsetje ekstra sukker
- Bakepulver får deigen til å heve sjølv utan omn
Varm ei panne med ein diameter på om lag 20 til 24 centimeter over svak varme. Hell ein liten drope olje på og fordel han med eit stykke kjøkkenpapir, slik at det dannar seg ein svært tynn film. Bruk raps- eller solsikkeolje for å unngå at kaka brenn seg fast.
Hell massen på panna og jamn overflata med ei skei eller ein deigskrapar. Skru varmen ned til minimum, sidan kaka treng ein roleg og langsom varmebehandling. Legg lok på panna slik at det øvste laget steikjer jamt gjennom.
Etter 10 til 12 minutt byrjar kantane å lausne lett, botnen får ein gyllen farge, og toppen ser ikkje lenger rå ut. Sjekk med ein tannpirkar eller ein kniv – kjem han ut med nokre fuktige smuler, er du på rett veg.
Legg ein stor flat tallerken over panna, snu det heile raskt, og la deretter kaka gli tilbake på panna med den steikta sida opp. Gjev ho ytterlegare fem til sju minutt for å steikie den andre sida ferdig.
Idéar til variasjonar og særlege effektar
Oppskrifta er ganske fleksibel. Alt etter kva du har i skapa og kva humør du er i, kan du løfte henne med nokre enkle tillegg.
Ein heil neve hakka valnøtter eller hasselnøtter tilset sprøheit og aukar næringsinnhaldet. Forskarar frå universitetet i Barcelona har påvist at valnøtter inneheld omega-3-feittsyrer som støttar hjartehelse.
Små bitar sjokolade byrjar å smelte innvendig ved svak varme. Mørk sjokolade med eit kakaoinnhald over 70 prosent fungerer best – han aukar ikkje blodsukkeret nær så mykje.
Eit lag rørsukker strødd over toppen før steikinga dannar ei fin karamellisert skorpe. Karamellisering skjer ved temperaturar rundt 160 grader, noko ei panne fint klarar.
Byttar du ut noko av olja med smør, får du ein meir utprega «smøraktig» smak i tradisjonell stil. Ernæringsterapeuter tilrår likevel ein kombinasjon – litt smør for smakens skuld og resten olje for saftighet.
- Tynne epleskiver på toppen for eit rustikt utsjåande
- Ein teskei malt ingefær i staden for noko av kanelen
- Sitronskall frå ein økologisk sitron for friskheit
- Tørka tranebær eller rosiners rørt inn i deigen
- Ein klype kardemomme for eit eksotisk preg
- Finhakka frisk mynte strødd over til slutt
- Ein drope vaniljeekstrakt i massen
- Eit tynt lag honning pensla på etter steikinga
Med slike små endringar får du kvar gong ein dessert med litt ulik karakter – meir nøtteaktig, meir sjokoladeaktig eller med ein tydeleg karamelltone.
Slik serverer du desserten slik at han gjer inntrykk
I seg sjølv er han enkel og heimekoseleg, men serveringsmåten kan forvandle han til ein verkeleg imponerande avslutning på eit middagsmåltid.
Eit stykke kake med ei kule vaniljeis skapar augneblinkeleg ein dessert i restaurantstil. Kontrasten mellom varmt og kaldt verkar feilfritt kvar einaste gong.
Ein skei tjukk fløyte eller gresk yoghurt tilset kremete kvalitetar og balanserer sødmen lett. Gresk yoghurt inneheld meir protein enn klassisk yoghurt.
Ei stripe karamellsaus eller lønnesirup gjer dette enkle forslaget til ein særs fråtseleg versjon. Lønnesirup frå Canada har eit lågare glykemisk indeks enn vanleg sukker.
Som drikke passar ein varm krydra te eller berre oppvarma eplejuice med ein kanelstang perfekt. Vinterblandingar med nellik og anis er eit godt val til denne desserten.
Kvifor denne tillagingsmetoden fungerer så godt
Alt kviler på kombinasjonen av låg varme og ei lengre varmebehandling. Panna fordeler varmen jamt, og den vesle tjukkleiken til kaka gjer det mogleg å «bake» henne jamt utan omn.
Olja i massen sørgjer for at innsida ikkje tørkar ut sjølv etter avkjøling og held på mjukheita og ein behageleg elastisitet. Ifølgje matteknologar dannar olja ein vernefilm rundt stivelseskorn som hindrar kaka i å bli hard.
Tilsetjinga av mjølkepulver, sjølv om det ikkje er obligatorisk, påverkar den innbydande fargen og smulerstrukturen. Eple og kanel reagerer raskt på varme – allereie etter nokre minutt fyller ein karakteristisk, koselig duft kjøkkenet, ein duft mange kjenner att frå barndom og heim.
Maillard-reaksjonen mellom sukkerarter og aminosyrer tek til allereie ved 140 grader og gjev kaka den typiske gyldne fargen. Denne prosessen er avgjerande for smaken i bakst generelt.
Dei vanlegaste feila og korleis du unngår dei
Oppskrifta er enkel, men nokre få detaljar har enorm innverknad på det endelege resultatet.
For høg varme fører raskt til at botnen blir for mørk medan midten framleis er rå. Det er betre å gje kaka nokre minutt ekstra på svak varme enn å risikere at ho brenn seg. Brukar du induksjonskokeplata, bør du stille inn effekten på tre til fire av ti.
Lang omrøring kan aktivere gluten i mjølet og gjere deigen for stram. Det er nok å blande ingrediensane til det ikkje lenger er synlege tørre fragment att. For mykje røring gjev ein gummiaktig konsistens.
Ein for vasshaldig masse på grunn av utilstrekkeleg pressa eple forlengjer tillagingstida og gjer det vanskelegare å snu kaka. Bruk eit reint bomullshandkle til å trykkje ut saften frå dei rivne epla.
Manglar du lok i byrjinga av varmebehandlinga, aukar tillagingstida fordi vassdamp raskt slepp ut. Loket hjelper med å steikje det øvste laget utan at botnen brenn.
Å snu kaka på ein for liten tallerken risikerer å knekke henne. Det er betre å velje ein stor flat tallerken eller eit skjærebrett. Den ideelle tallerkendiameteren er minst 26 centimeter.
Den ferdige desserten kan oppbevarast i opptil to dagar i ein lufttett behaldar. Før servering er eit kort opphald i mikrobølgjeomnen eller på ei tørr panne nok til å gjenopprette mjukheita og friske opp duften.
Når er denne desserten det beste valet
Eplekake på panna er eit openbert val når du kjem seint heim og lysten på noko søtt overmannar fornuften. Han fungerer òg når uventa gjester med born dukkar opp og skapa ikkje rommar ferdigkjøpte søtsaker.
Han er dessutan praktisk på varme dagar når du ikkje ynskjer å varme opp leilegheita med ei omn. Ved temperaturar over 30 grader forringar kvar ekstra grad innandørs søvnkvaliteten, ifølgje meteorologar.
Samstundes er det ein god måte å bruke lett visne eple på som ikkje lenger ser ideelle ut til å ete rå. I deigen endar dei uansett opp som rive frukt, og visuelle manglar mister all tyding.
For folk som held på å lære seg å lage mat eller bur aleine, er dette ein trygg øving før meir avansert baking. Risikoen for å mislykkast er langt mindre enn med ei stor langpannekake, tillagingstida er kort, og tilfredsstillinga er ganske stor. Når gleda deg sist ein dessert medan han enno låg på panna?
