Meir enn berre eit plastkort
I Sverige er førarkortet ofte langt meir enn ein liten plastbrikke i lommeboka. For mange unge representerer det fridom, jobbmoglegheiter og ein enklare kvardag.
Samstundes veit dei fleste kor nervøst det kan vera å sitja til teorprøve eller køyra opp. Kostnadane kan fort bli høge, særleg når fleire forsøk krevst. No blussr debatten opp om korleis førarkortsopplæringa eigentleg fungerer.
Mange stryk
Ifølgje statistikk frå Trafikverket er det berre 59 prosent som består teorprøven. På sjølve køyreprøven ser det endå verre ut – heile 54 prosent får stryk.
Skilnaden mellom privatistar og trafikkskuleelevar er påfallande stor. Blant privatistar stryk 63 prosent, medan tilsvarande tal for dei som køyrer opp via trafikkskule ligg på 38 prosent.
Trafikksikkerheitsekspert Jeanette Jedbäck Hindenburg seier at mange søkjer seg til enklare prøvestader etter å ha feila.
«Det handlar om førarkortturisme. Elevane stryk i Stockholm og leitar opp ein time neste dag ein annan stad, i staden for å oppsøkja ein trafikkskule og få hjelp med dei delane dei treng å trena på», seier ho.
Vekkjer sinne
Regjeringa ønskjer samstundes å fjerna kravet om introduksjonsopplæring for rettleiarar ved privat øvingskøyring. Tanken er at fleire skal kunna øvingskøyra meir heime og dermed koma betre førebudde til prøvane.
Framlegget møter hard kritikk frå trafikkskulane, som heller vil sjå meir opplæring og obligatoriske køyretimar.
Kristianstad peiker seg ut
I Kristianstad er tala særleg låge. Der besto berre 19 prosent av køyreprøven. Amer Ameen ved C4 Trafikutbildning forklarar kvifor.
«Det kjem mykje folk hit for å køyra opp. Dei trur det er lettare her. Det er difor tala våre er så dårlege», seier han.
Eit system med store val – og store kostnadar
Bakgrunnen er at svenske reglar gjev elevar stor fridom til sjølve å velja når dei vil ta prøvar og køyra opp. Kritikarane hevdar at systemet fører til unødvendig mange feilslag, høgare utgifter og dårlegare førebudde sjåførar.
Samstundes ligg det ein tanke om rettferd i botnen. Også den som bur langt frå næraste trafikkskule skal ha høve til å ta førarkortet sitt.
