Feilen mange gjer med skjerefjøla
Når ei trefjøl har fått flekker, byrjar å lukte eller har inntørka matrester, er det naturleg å sjå seg om etter noko som allereie finst på kjøkkenet. Salt, eddik og sitron dukkar ofte opp som enkle husråd når benkar, reiskapar og skjerefjøler skal ferskast opp att.
Det kan kjennast både praktisk og trygt – særleg på flater som kjem i kontakt med mat. Men ikkje alle knep verkar på same måten. Nokre løsner berre skitt og tek bort lukt, medan andre faktisk gjer ei skikkeleg reingjer.
Difor er det lurt å vita når salt gjer nytte – og når fjøla treng meir enn ein rask skrubb.
Saltet som reddar fjøla
Keith Schneider, professor i matvitenskap ved University of Florida Institute of Food and Agricultural Sciences, meiner salt kan gjera ein stor skilnad når ei trefjøl treng å ferskast opp. Det handlar framfor alt om den skurande effekten.
Salt kan løsne inntørka matrester, hjelpa mot vond lukt og redusera misfarging frå matvarer som har sett spor i treverket. Saltet verkar best saman med noko surt. Schneider tilrår eddik framfor sitron, sidan eddik er rimeleg og som regel finst i dei fleste heimar frå før.
Ei enkel blanding kan lagast med éin del salt og to delar eddik. La blandinga liggje litt før du skrubbar – då rekk restane å mjukna og losnar lettare.
Held ikkje alltid til åleine
Salt skal likevel ikkje reknast som ei løysing på alt. Ifølgje Schneider er salt i første rekkje eit slipemiddel, ikkje ein metode som med sikkerheit tek knekken på skadelege bakteriar. Det er særleg viktig å hugsa på etter matlaging med rått kjøt, fjørfe, fisk eller skalldyr.
Dersom fjøla ikkje blir reingjerdt skikkeleg, kan bakteriar bli verande og overførast til annan mat neste gong ho er i bruk. Av same grunn rår mange ekspertar på mattryggleik til å bruka ei fjøl som ikkje er av tre til rått kjøt og fjørfe – det minkar risikoen for at bakteriar spreier seg vidare på kjøkkenet.
Når salt og syre har gjort jobben sin, må fjøla vaskast for hand med oppvaskmiddel og varmt vatn. Treskjerefjøler bør ikkje køyrast i oppvaskmaskinen, sidan varme og sterke middel kan få treverket til å sprekka eller slå seg.
Avslutta med å tørka fjøla grundig. Slik får du bort smuss og lukt, samstundes som skjerefjøla held seg fersk og fin mykje lenger.
