Ei felles EU-grense er på veg
Kontantar dukkar framleis opp i mange kvardagssituasjonar. Det kan gjelde kjøp av brukte møblar eller veksling av pengar før ei utanlandsreise.
Samstundes har betaling vorte meir og meir digital. For mange nordmenn merkar ein dette både heime og på reiser rundt om i Europa.
Når reglane varierer frå land til land, kan det vera vanskeleg å vita kva som eigentleg gjeld. No nærmar det seg ei endring som kjem til å råka alle EU-land.
Gjeld frå sommaren 2027
Frå 10. juli 2027 innfører EU ei felles grense for kontantbetaling i kommersielle samanhengar. Ifølgje EU-forordning 2024/1624 kan verksemder og sjølvstendig næringsdrivande ikkje lenger ta imot eller gjennomføra kontantbetalingar som overstig 10 000 euro.
Regelen gjeld transaksjonar der ei verksemd er involvert. Det kan til dømes dreia seg om kjøp hjå ein bilforhandlar, større varekjøp eller andre tenester der betalinga skjer kontant.
For nordmenn som reiser, handlar eller gjer større innkjøp i andre EU-land, kan grensa difor vera viktig å kjenna til. Det same taket skal gjelda i medlemsland som Tyskland, Frankrike, Italia, Spania og Nederland.
Føremålet er å kjempa mot kvitvasking
Tanken bak endringa er å gjera det vanskelegare å nytta store kontantbeløp til kvitvasking og finansiering av terrorisme. Samstundes vert det innført eit særskilt kontrollnivå for større betalingar.
Ved kontantbetalingar over 3 000 euro — tilsvarande om lag 34 000 kroner — må kommersielle seljarar kontrollera og dokumentera identiteten til kunden. Tanken er at større betalingar skal kunna sporast i etterfølgjande undersøkingar.
Gjeld ikkje alle situasjonar
For privatpersonar som handlar seg imellom, er situasjonen ein annan. Dersom to privatpersonar til dømes sel ein bil eller ein annan verdifull gjenstand, vert ikkje handelen råka av taket på 10 000 euro. Større beløp kan altså framleis betalast kontant mellom private.
Det vert heller ikkje forbode å oppbevara større kontantbeløp heime, ta ut pengar eller setja inn store summar på ein bankkonto. EU-regelen er retta mot kommersielle transaksjonar — ikkje privat besitjing av kontantar.
Fleire EU-land har allereie eigne grenser for kontantbetaling, medan andre til no har hatt meir frie reglar. Frå og med neste sommar vil den same regelen gjelda for alle land som er tilslutta EU.
