Ein jubileumsidé som skaper strid
Forslaget om ein 250-dollarseddel med Donald Trumps portrett har blitt ei het stridssak i Washington, akkurat som USA gjer seg klar til å feire 250-årsjubileet sitt. Det som starta som ein minneidé har raskt støytt på både juridiske murer og kraftig politisk motstand.
Tenestemenn i Trump-administrasjonen skal ha diskutert idéen som del av jubileumsplanlegginga. I tillegg skal personar knytte til finansdepartementet ha vore i kontakt med Bureau of Engraving and Printing – den statlege etaten som produserer amerikanske setlar – og etterspurt eit utkast.
Ein lov frå 1866 legg hindringar i vegen
Det største hinderet er føderal lovgiving. Gjeldande amerikanske reglar forbyr at levande personar vert avbilda på setlar. Dette er ikkje ei ny avgjerd – forbodet har røter heilt tilbake til 1866.
Finansminister Scott Bessent stadfesta avgrensinga under ein pressekonferanse i Det kvite huset.
– Per i dag kan ingen levande person visast på amerikanske setlar, sa han.
Bessent opplyste at finansdepartementet berre ville gå vidare dersom Kongressen godkjende ei lovendring, og understreka at departementet ville «følgje lova».
Kongressforslag og jubileumsmarkering
Forslaget følgjer eit lovframlegg i Representanthuset frå kongressmedlem Joe Wilson, som ville gje finansdepartementet rett til å bruke Trumps bilete på ein ny jubileumsseddel. Bessent forsvarte sjølve tanken og sa:
– Eg synest ikkje det er noko upassande med å ha USAs president på ein seddel som vert gjeven ut i samband med 250-årsjubileet.
Det vart òg rapportert at Trumps namn skal stå på nye amerikanske setlar saman med Bessents namn, som ein del av jubileumsmarkeringa.
Demokratane vil stanse forslaget
Demokratane har forsøkt å blokkere idéen. Lovgjevarar skal ha føreslått eit forbod mot at levande eller sitjande presidentar vert avbilda på amerikanske betalingsmiddel, inkludert minneutgåver.
Demokratane sin leiar i Representanthuset, Hakeem Jeffries, avviste forslaget kontant:
– Skjerp dykk. Den komande feiringa av sjølvstendedagen handlar ikkje om ein framtidig konge. Det handlar om å feire USAs reise.
Han la til: – Dette er reint fantasteri. Og vi kjem til å gjere alt vi kan for å sikre at dette aldri skjer. Eg meiner dette er det mest absurde i verda.
Historisk bakgrunn og symbolsk tyngd
Forbodet mot å avbilde levande personar på setlar vart opphavleg innført for å unngå at USA skulle framstå som eit monarki. Den historiske bakgrunnen er med på å forklare kvifor forslaget har skapt merksemd langt utover den nominelle verdien sin.
Amerikanske setlar har lenge tent som meir enn berre betalingsmiddel – dei er òg eit offentleg uttrykk for nasjonal identitet og kollektiv hugs. Det finst dessutan reglar for presidentportrett på myntar, der ein president som hovudregel ikkje kan avbildast på eit mynt før to år etter sin død.
Per no er 250-dollarseddelen berre eit politisk framlegg. Utan godkjenning frå Kongressen kan finansdepartementet ikkje gjere forslaget til lovleg betalingsmiddel.
