Gløym Sequoia National Park. Denne californiske skogen har kjempetre og ro utan folkemengder

Ein californisk skog med gigantiske tre – og nesten ingen turistar

I California finst det framleis ein stad med enorme kjempesekvoiar der du slepp å trengje deg gjennom folkemengder. Skogen ligg i fjella i den sørlege delen av Sierra Nevada og byr på tre som er like imponerande som dei i dei kjende nasjonalparkane.

Det dreier seg verken om det kjende Sequoia National Park eller Kings Canyon. Djupt inne i den sørlege Sierra Nevada gøymer Mountain Home Demonstration State Forest seg – ein vill, stille skog med kjempestore tre som ekspertar i aukande grad trekkjer fram som eit rolegare alternativ til dei ikoniske nasjonalparkane.

Tal og fakta om skogen

California har om lag tretten millionar hektar skog totalt, men det er nettopp områda med kjempesekvoiar som kvart år dreg flest besøkjande. Sequoia National Park og det tilstøytande Kings Canyon tek imot til saman over to millionar turistar i året. Mountain Home Demonstration State Forest er til samanlikning nesten ukjend.

Statsskogen dekkjer om lag to tusen hektar og strekkjer seg i ei høgd frå 1460 til 2300 meter i den sørlege delen av Sierra Nevada. Han vart grunnlagd i 1946 som ein av fjorten skogar forvalta av CAL FIRE – Californias statlege skog- og brannteneste. Innanfor skogens grenser veks over 4.500 svært gamle og enorme tre, mellom dei kjempesekvoiar der nokre kan vere opptil to tusen år gamle.

Skoggigantar i skuggen av kjende parkar

Dei høgaste trea her når ei høgd på om lag 73 meter, og stammediameteren ved rota kan vere heilt opp til åtte meter. Forskarar understrekar at desse eksemplara høyrer til blant dei eldste levande organismane på jorda. Mountain Home Demonstration State Forest gjev tilgang til desse majestetiske kjempesekvoiane og mammuttra heilt utan parkeringskøar og den støyen ein kjenner frå store nasjonalparkar.

For den besøkjande tyder det høvet til å vandre gjennom ein skog der ein kanskje ikkje møter eit einaste menneske på ein heil time. Det einaste ein høyrer er vinden i kronene og lyden av ein bekk. Tilsette ved statsskovtenesta fører ikkje detaljert besøksstatistikk, men erkjenner sjølve at staden er langt mindre overfylt enn Sequoia National Park.

Avstanden og tilhøva for tilkomst fungerer effektivt som eit naturleg filter mot tilfeldige turistar. Vegen til Mountain Home går langs smale, svingete fjellvegar som kan kjennast stressande for bilistar med høgdeskrekk – og det held naturleg nok nede talet på bilar på parkeringsplassane.

Skogen etter ein stor brann og attreisinga

I 2020 raste den kraftige Castle Fire gjennom denne delen av Sierra Nevada. Brannen øydela om lag 40 prosent av arealet til Mountain Home Demonstration State Forest. Hundrevis av tre brann ned, og mange fall etter år med stress frå tørke og sjukdommar. Forskarar frå universitet i California dokumenterte skadane og fastslo at visse kjempesekvoiskogars leid tidlegare usette tap.

I kjølvatnet av brannen vart det sett i gang eit omfattande attreisningsprogram. Gjennom eit samarbeid mellom ulike institusjonar vart Giant Sequoia Lands Coalition oppretta, som koordinerer innsatsen i skogane med kjempesekvoiar. I dei påfølgjande åra vart det planta over 200.000 treplantar, av dei om lag 25.000 unge kjempesekvoiar.

Resultatet er tydeleg i dag. På dei stadene der brannspora framleis er synlege, veks tette klynger av unge tre fram mellom dei svidde stammane. Skogen er ikkje postkortperfekt, men det er nettopp det som trekkjer mange besøkjande – ein kan med eigne auge sjå korleis eit økosystem regenererer seg naturleg etter ei katastrofe som stadig vert vanlegare i California.

Tre med namn og eit rom inne i ein stamme

Liksom i dei store nasjonalparkane har dei mest storslåtte sekvoiane og mammuttrea her fått sine eigne namn. Dei mest kjende er Genesis Tree, Summit Road, Euclid, Adam og Hercules Tree. Genesis Tree er skogens største tre og vert rekna som det 27. største treet i verda målt på volum. Det overlevde brannen i 2020, sjølv om det mista ein del av massen sin.

Hercules Tree er ein av skogens mest merkelege attraksjonar. På slutten av det nittande hundreåret hola den lokale bonden Jesse Hoskins ut eit rom i stammen med ein diameter på om lag 3,5 meter og ei høgd på 2,7 meter. Han la til trapper og ei dør og skapte slik noko som likna eit lite trerom. I ein periode dreiv han herifrå ein souvenirbutikk for besøkjande.

I dag fotograferer mange turistar seg sjølve inne i stammen, sjølv om ein del økologar reiser spørsmålet om slike inngrep påverkar levetida til trea. Forskarar frå Stanford University studerer verknadene av historiske inngrep i kjempesekvoiar, og konklusjonane deira tyder på at sjølv gamle sår kan svekke eit tre sin motstandsdyktigheit mot skadedyr.

Andre giganter som Summit Road, Euclid og Adam høyrer til den absolutte verdsklassen av dei største trea. Desse eksemplara har stammer som er breie nok til å romme ein liten bil, og ekspertar anslår alderen deira til mellom 1.500 og 2.000 år.

Spor etter tidlegare bebuarar og ei tømmerhogsteepoke

Eit besøk i Mountain Home stoppar ikkje ved dei gigantiske trea. Det er verdt å oppsøkje området ved utsiktspunktet Sunset Point, der det ligg eit arkeologisk funn datert til for om lag 8.000 år sidan. Staden er knytt til dei opphavlege innbyggjarane i desse traktene, som levde her lenge før dei europeiske nybyggjarane kom.

Like ved parkeringsplassen og piknikområdet kan ein sjå karakteristiske fordjupingar i fjellknausane, kalla Indian Bathtubs. Ifølgje forskarane er desse formasjonane i bergunderlaget hola ut av tidlegare samfunn til ulike kvardagslege føremål – mellom anna matlaging og oppbevaring av vatn. Arkeologar frå University of California har dokumentert dusinvis av slike formasjonar i heile Sierra Nevada.

I nærleiken er det òg bevart restar av Enterprise Mill – eit sagbruk som var i drift ved overgangen mellom det nittande og tjuande hundreåret, nærare bestemt frå 1897 til 1901. Det er eit minne om ei tid då enorme mengder tre vart felt, ofte utan omsyn til alderen og det unike ved dei. I dag vert det lagt vekt på berekraftig skogdrift og vern av dei eldste eksemplara.

Balch Park og overnatting

Innanfor skogkomplekset finn ein det 65 hektar store Balch Park – eit populært mål for helgeturar. Her finst eit lite museum der ein kan lære om regionens og dei første innbyggjarane si historie. Utstillinga belyser både livet til dei opphavlege samfunna og tidene med massiv tømmerhogst.

Balch Park har òg områdets største campingplass med i alt 71 plassar, der ein kan slå telt eller parkere ein bubilar. Campingplassen er normalt open frå mai til oktober avhengig av snøforholda. I tillegg til camping er det høve til fiske, klatring i dei omliggjande knaustane og fuglekikking.

Den beste måten å oppleve skogen på er å gå ut på stiane. Opplysningar om ruter, kart og brosjyrar kan hentast på Forest Headquarters ved inngangen frå Bear Creek Road. Tilsette der kan òg rettleie om korleis ein køyrer rundt til dei mest interessante stadene dersom ein berre har eit par timar.

Dei mest populære rutene er:

• Forestry Information Loop – om lag 1,6 kilometer lett løype, høveleg for familiar med barn og mindre røynde vandrarar; langs vegen er det sett opp skilt med skildringar av treslag og skogens historie
• Adam and Eve Tree Loop – om lag 3,2 kilometer av middels vanskelegheitsgrad, med start frå Summit Road-området eller frå Shake-campingplassen; ruta fører forbi dei kjende sekvoiane med namn Adam og Eva
• Hidden Falls Trail – om lag 3,5 kilometer tur-retur av middels vanskelegheitsgrad; stien endar ved ei gruppe fossar og naturlege vasspølar i Tule River, der mange badar om sommaren
• Sunset Point Trail – ein kort vandretur til utsiktspunktet med panoramautsikt over San Joaquin-dalen
• Hercules Tree Trail – stien fører til det kjende treet med det uthola rommet inne i stammen
• Shake Camp Loop – ein rundtur forbi leivningar av historiske tømmerhogstleirar
• Moses Gulch Trail – ein meir krevjande rute gjennom ein djupare canyon med ein bekk

For dei som ønskjer å overnatte tettare på naturen, finst det åtte primitive vandrecampingplassar med tørtoalett. Her er ingen utvikla infrastruktur, men til gjengjeld får ein stjernehimmel, stillheit og lydar frå skogen – utan naboar bak ein tynn campingvognvegg.

Fiske og byar i nærleiken

Om sommaren er Mountain Home eit godt mål for sportsfiskarar. I det nærliggjande Hedrick Pond og i Wishon Fork av Tule River kan ein fiske aure. Mange stader er det sett opp piknikbord og eldstader, så det er enkelt å kombinere fiske med ein familietur. Californias fiskeforvalting set jamleg ut regnbogeaure og bekkørret i dei lokale vassdragana.

Innanfor skogsområdet er det sju statscampingplassar og fleire bivakkstader som berre er tilgjengelege til fots. Nokre plassar har fasiliteter for bubilar, andre er berre for telt. Vanlegvis finn ein eldstad, benkar og tørtoalett. Skogtenestens tilsette tilrår å reservere minst ei veke i førevegen, særleg i helgar og på heilagdagar.

På vegen til skogen er det verdt å bruke litt tid i dei omliggjande byane. Visalia nede i dalbotnen tilbyr butikkar, restaurantar og galleri, slik at ein kan kombinere ein fjelltur med byopplevingar. Tulare er kjend for fine utsikter over dei omringande fjella og er eit godt overnattingsalternativ for dei som vil ta kortare turar opp i fjella. Mountain Home ligg om lag 160 kilometer søraust for Fresno.

Kven passar Mountain Home for?

Dette hjørnet av California appellerer mest til dei som set pris på natur i ei meir usivert form enn i dei store nasjonalparkane. Ein stad med færre skilt, souvenirbutikkar og køar til pendelbuss. Tilkomstvegen krev ei viss røynsle med fjellvegar, og infrastrukturen er enkel – så det er lurt å ta med ekstra vatn, matpakke og varme klede, sidan høgda gjer at kveldane er kalde sjølv om sommaren.

Det er òg verdt å nemne at området er sterkt utsett for skogbrann. I sommarsessongen gjeld det ofte restriksjonar for bruk av open eld og campingkokeapparat. Før avreise bør ein sjekke den siste meldinga frå CAL FIRE og opningsstatus for skogen, sidan styresmaktene ved høg brannfare kan stengje delar av stiane mellombels. Ein får slik eit førstehands inntrykk av korleis californiske styresmakter møter den veksande risikoen for skogbrann i ei tid med klimaendringar.