Kvardagsvanane gjer størst skilnad
I mange heim startar miljøarbeidet ikkje med store vedtak. Det byrjar gjerne ved kjøkkenbenken, når restar frå middagen skal handsamast.
Ein pose, ein behaldar og enkle rutinar kan verka som bagatellar. Likevel er det nettopp desse kvardagsvanane som monnar når mange gjer det same.
Når sorteringa fungerer heime, vert vegen til eit meir sirkulært system mykje kortare.
No kjem ein ny pose
Den velkjende grøne matavfallsposen vert no erstatta med ein ny variant. Tekniska verken har inngått eit innkjøpssamarbeid med det svenske selskapet Grale, som skal levera ein biologisk nedbrytbar og plantebasert pose i større skala.
Posen vert laga av fornybare restprodukt frå jordbruk og skogbruk. Det kan til dømes vera ikkje-etbare plantar og trefiber — altså materiale som ikkje nyttast som matvarer.
For Tekniska verken er matrestar ein viktig del av krinslaupet. Når husstandane sorterer rett, kan avfallet verta til biogass, biogjødsel og biogen karbondioksid.
«Vi vil at den grøne posen vår skal vera den beste moglege for miljøet, samstundes som han skal fungera godt heime på kjøkkenet. Når matavfall vert sortert rett, kan det gjera nytte fleire gonger — som biogass, biogjødsel og biokarbondioksid», seier Charlotte Billgren, berekraftsjef i Tekniska verken.
Difor vert det annleis
Fleire fagleg grunnlag låg til grunn for avgjerda om byte. Mellom anna vart det gjennomført eit pilotprosjekt førre år, der husstandar fekk prøva ulike matavfallsposar og gje tilbakemelding om korleis dei fungerte i kvardagen.
I testane vart det sett på korleis posane kjendest, kor enkle dei var å bruka, og om dei passa godt i haldar. Ifølgje Tekniska verken opplevde testdeltakarane at den valde posen var både praktisk og solid.
Samarbeidet med Grale strekk seg over åtte år. Det gjev selskapa høve til å vidareutvikla materialet og samstundes møta krava om meir fornybare løysingar.
Praktiske råd ved bruk
Den nye posen er noko meir følsam for fukt enn vanlege plastposar. Difor er rådet å lata vått avfall renna av ei stund, gjerne nytta ein poshaldar med luftehol, og leggja hushaldningspapir i posen ved behov for å suga opp fukt.
Matavfallet vert seinare handsama i Tekniska verkens biogassanlegg. Sjølve posen vert energigjennytta i kraftvarmeverket, der han vert til fjernvarme, straum og fjernkjøling.
Kven vert råka først?
Linköping og seks omkringliggjande kommunar vert dei første til å ta i bruk den nye grøne posen. Tusenvis av husstandar vil såleis snart merka at søppelsorteringa ser litt annleis ut enn før.
