Nokre kastar berre ein ball — andre held halvtimes monologar
Nokre dyreeigarar kastar ein ball og kallar det ein dag. Andre set seg ned og fortel hunden eller katten sin om arbeidsdagen, livets utfordringar og alt imellom. Psykologar har byrja å rette eit stadig skarpare blikk mot menneske som behandlar kjæledyra sine som likeverdige samtalepartnarar.
Dei fleste dyreeigarar lever ikkje i ei illusjon — hunden fyller ikkje ut sjølvmeldinga di, og katten kjem ikkje med karriererådgjeving. Likevel snakkar vi til dei som til nære menneske: vi fortel om dagen, klagar, tullar og unnskylder oss for dårleg humør.
Kvifor snakkar vi eigentleg med dyr som med menneske
Forskarar innan psykologi meiner at samtalar med hundar eller kattar langt ifrå er berre ei søt vane. Det er eit praktisk verkty for kjenslemessig regulering og sosial trening. Når du fortel labradoren din om problema på jobben eller forsikrar berner sennenhunen din om kjærleiken din, strukturerer du samstundes eigne tankar og set ord på kjenslene dine.
Denne prosessen hjelper deg å forstå deg sjølv betre. Dyret svarar riktignok ikkje med ord, men det gjev nonverbal tilbakemelding — ved å skifte stilling, logre med halen, røre med poten eller berre sjå roleg på deg. Eigarar lærer dermed å lese fine signal og reagere passande på dei.
Personar som jamleg held monologar for kjæledyra sine, viser ofte evner som er avgjerande for menneskelege relasjonar. Dei oppfattar kjenslemessige nyansar betre, tilpassar seg raskare til andres humør og viser ein høgare grad av empati i daglege samhandlingar med partnarar, born eller kollegaer.
Eit sterkt talent for å skape nære relasjonar
Menneske som naturleg snakkar til ein hund eller katt, er typisk svært flinke til å «lese» relasjonar. Dei kjenner lettare att det som bind dei saman med andre vesen — ikkje berre menneske, men også dyr og omgjevnader. Psykologar frå University of Cambridge undersøkte ei gruppe katte- og hundeeigarar og fann at dei som aktivt kommuniserer med kjæledyra sine, skårar høgare i testar for sosial medvit.
Det er menneske som fangar subtile signal: dyrets blikk, måten halen bevegar seg på, spenninga i kroppen. Dei klarer å reagere på desse signala med ei rørsle, ein bestemt stemmeklang eller berre med nærvær. Denne merksemda gjer at dei som regel også kommuniserer betre med partnarar, born og arbeidskollegar.
Har du kjensla av å «forstå utan ord» hunden eller katten din, er det stor sjanse for at du med same dugleik byggjer og vedlikeheld relasjonar i det sosiale livet ditt. Denne evna oppstår ikkje tilfeldig — ho skapast gjennom ein kombinasjon av empati, sans for detaljar og vilje til å investere tid i å forstå den andre.
Over gjennomsnittleg kjenslemessig intelligens
Ein samtale med eit dyr er i praksis dagleg kjenslestrenging. Du må setje ord på tilstanden din, leggje merke til humøret til kjæledyret og tilpasse deg det. Det er eit ferdig manus for utvikling av kjenslemessig intelligens. Forskarar innan psykologi har lenge fylgt samanhengen mellom det å ha kjæledyr og kjenslemessig mogning.
Personar som snakkar med dyr som med menneske, viser typisk:
- raskare gjenkjenning av eigne kjensler — sinne, sorg, lette, takksemd
- evna til å uttrykkje kjensler med ord sjølv i stressfulle situasjonar
- betre vurdering av andres kjenslemessige tilstand ut frå mimikk og stemmeklang
- ein høgare grad av tolmod ved konfliktløysing
- spontan bruk av aktiv lytteteknikk
- naturleg val av ord som passar til den aktuelle stemninga
- raskare reaksjon på nonverbale signal enn befolkningsgjennomsnittet
- hyppigare bruk av humor som verkty for å lette spenningar
Desse ferdigheitene er ikkje medfødde — dei utviklast gradvis. Kvar samtale med ein puddel eller ein persarkatt er i røynda ei miniøving. Du lærer å uttrykkje stemningar, stadfeste kjensler og finne eit felles språk med eit vesen som ikkje svarar på same måte.
Kreativitet og sans for leik
Menneske som fører samtalar med dyra sine, viser ofte ein høgare grad av kreativitet. Dei må improvisere — finne opp ulike stemmeklangar, rørsler og måtar å vende seg til dyret på. Nokon kallar beaglen sin for «herr ingeniøren», ein annan pratar engelsk med mopsen sin eller les opp dikt for han.
Denne leiklysta er langt frå meiningslaus. Forskarar frå Harvard University fann at vaksne som bevarer evna til leik og improvisasjon, handterer stress betre og viser større motstandsdyktigheit mot utbrenning. Å kommunisere med eit dyr utan forventning om eit konkret svar frigjer presset for perfeksjon og opnar for å eksperimentere med både språk og kjensler.
I tillegg reduserer kjæledyrets nærvær som tilhøyrar frykta for å bli bedømt. Du kan prøve ut ein ny måte å uttrykkje deg på, øve retorikk eller berre gå gjennom ein viktig presentasjon høgt. Hunden eller katten avbryt deg ikkje med kritikk — men han tilbyr eit nærvær som gjev sjølvtillit.
Kva dette betyr for kvardagen din
Høyrer du til dei som jamleg held monologar for ein golden retriever eller ein sibirisk katt, har du truleg velutvikla sosiale og kjenslemessige kompetansar. Desse eigenskapane speglar seg i parforhold, foreldreskap og profesjonelt liv. Psykologar tilrår denne kommunikasjonsforma som eit nyttig supplement til terapi eller coaching.
Det er ingen grunn til å skjemmast over at du drøftar arbeidsproblem med schäferhunden din eller fortel katten om helga. Det er eit naturleg uttrykk for empati, evna til å byggje relasjonar og omsorg for eiga kjenslemessig balanse. Kanskje er det nettopp takka vere desse augeblikka at du er meir merksam, tolmodig og open i relasjonane dine med andre menneske — så kvifor ikkje halde fram med å nyte dei?
