Sit du på utstilling på din eigen balkong?
Du ville berre nyte morgenkaffen i fred. I staden nikkar du til naboen på andre sida av gata og kjenner deg som ei vare i eit butikkvindauge. Alt du eigentleg vil, er å ha din eigen lille utandørsoase. Med dei rette insynsvernsløysingane kan balkongen faktisk bli den friplassen han alltid burde ha vore.
Vern framover: Stopp blikk frå gata og nedanfrå
Anten det er ei travel gate eller nysgjerrige naboar i første etasje – den som er synleg frå framsida, kjenner seg sjeldan verkeleg avslappa på balkongen sin. Den enklaste løysinga er eit balkongdekke av vêrfast stoff. Desse har som regel maljer, så du kan enkelt knytte dei til rekkverket med kabelbindarar eller ei snor.
Viktig: Stoffet må vere UV- og vêrbestandig. Elles ser det uanstendig ut etter kort tid. Dei som likar eit meir naturleg uttrykk, vel heller insynsvernmatter av bambus, siv eller vier. Desse er også raske å feste med kabelbindarar – men pass på at dei ikkje har varig kontakt med bakken, elles rotnar materialet nedanfrå.
Fordelen med begge variantane er at dei er leigetakarvenleg. Du treng ikkje bora, og insynsvernet kan fjernast utan spor når du flyttar ut.
Vern til sidene: Skjerming mot nabobalkongar
Nokre balkongar er bygde så tett saman at ein har full innsikt til nabobalkongen på begge sider – og omvendt. Heldigvis finst det mange måtar å skjerme seg på i sidene.
- Paravent: Rask løysing, leigetakarvennleg og krev ikkje boring. Ulempa er at den kan velte i sterk vind og treng ekstra sikring.
- Insynsvernvegg av tre, WPC eller plast: Stabil og svært blikkdekt. Trevegg krev jamleg vedlikehald, og montering krev løyve frå utleigar.
- Sidemarkeser: Stilfullt og plassparande – godt eigna for små balkongar. Krev løyve frå utleigar ved montering.
- Klatregitter med klatreplanter: Fin estetikk, lett å feste med røyrklammer på rekkverket, og leigetakarvennleg. Gir ikkje insynsvern om vinteren.
Insynsvern i leigebustaden – kva er lov?
Hovudregelen er: Det som kan fjernast utan spor, er som regel uproblematisk. Plantar krev heller ikkje løyve i utgangspunktet. For alt som boltas eller skruast fast – altså markeser eller faste insynsvernveggar – treng du skriftleg samtykke frå utleigar. Er du usikker på kva som er tillate, er det best å spørje på førehand og unngå problem ved utflytting.
Insynsvern oppover
Den som bur i eit burettslag eller leigebygg, kjenner problemet: Balkongen over har fri sikt nedover. I dette tilfellet trengst eit horisontalt insynsvern – altså eit tak av stoff over balkongen.
Den mest fleksible og ukompliserte løysinga for leigetakarar er ein parasoll med knekkled: han kan tippast, er raskt sett opp og krev ikkje boring. Ulempa er at han berre dekkjer eit avgrensa område, og ved sterk vind kan sjølv den stødigaste paraplyen vakle.
Eit solsegl med kabelspenning sit derimot godt på plass og dekkjer eit større areal. Det krev festepunkt – på veggen, rekkverket eller frittståande stolpar – og fungerer vanlegvis berre der du har lov til å bora. For planter er solseglet dessutan eit godt vern mot solbrenning.
Utfellbare markeser topper lista på komfort: med eit knappetrykk rullar du dei ut og inn, og dei gir påliteleg vern i all slags vêr. Ulempa er at dei må monterast på husfasaden og er det dyraste alternativet.
Kva er det beste insynsvernet for ein liten balkong?
På ein liten balkong tel kvar centimeter. Best eigna er løysingar som ikkje tek golvplass: balkongdekke og insynsvernmatter på rekkverket vernar framover utan å kosta oppstillingsplass. Balkongkassar med gras eller espalier med klatreplanter veks oppover i staden for utover. Sidemarkesar rullar ut ved behov og forsvinn att. Tommelfingerregel: tenk heller i høgda enn i breidda.
Insynsvern med balkonplantar: den vakraste løysinga
Ein vegg av plantar er truleg den insynsvernløysinga som skapar best atmosfære. Det grøne vernar deg ikkje berre mot blikk – det gir skugge og løfter sjølv den grå bybalkongen til noko som minner om ferie.
- Klatreplanter på rankegitter eller espalier er den klassiske varianten. Det finst alternativ for alle himmelretningar: Eføy trivst jamvel på nordbalkongen. Klematis og jasmin likar seg i sol til halvskugge og imponerer med blomstrar og duft. Villvin elskar full sol, veks raskt og lyser opp i djupe raudfarge om hausten. Den som vil kombinere insynsvern og nyttehage, kan dyrke tomatar eller bønner opp langs gitteret. Einaste ulempa er at det tek tid å byggje opp den grøne veggen.
- Bambus eller høgtveksande gras trivst godt i store krukker. Still fleire tett ved sidan av kvarandre, og balkongen vert straks vanskelegare å sjå inn på.
- Eit høgbed er for større balkongar òg ei god insynsvernløysing – og praktisk på same tid!
Den eine bakdelen: om vinteren mistar mange planter blada sine – og dermed også verneeffekten. Den som treng privatliv heile året, bør kombinere plantar med ein fast insynsvernvegg eller -matte i bakgrunnen.
