Maurar kan ta over hagen på nokre få dagar
Maurar kan spreie seg raskt i både blomsterbed og kjøkkenhage. Mange grip straks etter kjemiske bekjempingsmiddel, men i ein hage med grønsaker, krydderurter og blomar er ikkje det alltid den mest skånsame løysinga.
Difor vel fleire hageigarar naturlege alternativ. To vanlege og velduftande plantar kan faktisk hjelpe med å halde maurane borte frå dei stadene der dei skapar mest problem.
Slik finn maurar veg gjennom hagen
Maurar lever i store koloniar og navigerer ved hjelp av duftsporet. Når éin arbeidsmaurfinne ei fødekjelde, legg han att eit kjemisk spor som resten av kolonien kan fylgje.
Forstyrrar ein desse signala, blir det langt vanskelegare for maurane å finne tilbake til området.
Det er nettopp her sterkduftande urter kjem inn i biletet. Dei eteriske oljene deira fyller lufta med kraftige aromar, som kan gjere det vanskelegare for maurane å fange opp sine eigne spor.
For oss duftar lavendel og mynte godt. For maurane skapar dei derimot eit miljø der orienteringa blir meir krevjande.
Difor unngår maurar visse plantar
Aromatiske plantar drep ikkje maurane. I staden påverkar dei evna deira til å kommunisere og finne føde.
Blant dei plantane som ofte vert nemnde som naturleg avskremmande, finn ein:
- Lavendel
- Mynte
- Rosmarin
- Sitronmelisse
- Basilikum
- Reinfann
Særleg lavendel og mynte vert ofte framheva, fordi dei både er lette å dyrke og samstundes har ein tydeleg og markant duft.
Ekspertar peiker på at aromatiske plantar kan fungere som ei naturleg grense rundt bed og terrassar. Samstundes lokkar mange av dei til seg bier og andre nyttige pollinatorar.
Lavendel skapar ei naturleg barriere
Lavendel er kjend for sine lilla blomar og karakteristiske duft, men planta kan òg vere eit nyttig element i hagen. Mange opplever at maurar sjeldnare bevegar seg gjennom område der lavendel veks tett.
Lavendel kan med fordel plasserast:
- Rundt jordbær- og salatbed
- I nærleiken av rosebuskar
- Langs terrassar og inngangar
- Ved trapper og stiar
- Som kantbeplanting rundt kjøkkenhagen
Planta trivst best i full sol og veldrenerande jord. For mykje fukt kan raskt gje problem.
Ei årleg beskjering etter blomstring hjelper dessutan med å halde plantane tette og kompakte.
Mynte kan flyttast etter behov
Mynte er ei anna plante som mange maurar helst held seg unna. Både peppermynte og grøn mynte har ein kraftig aroma som kan verke forstyrrande på insekta si orientering.
Mynte har likevel ein tendens til å spreie seg raskt. Difor tilrår mange hagefolk å dyrke ho i krukkur eller nedgravne behaldarar.
Det gjev samstundes ein praktisk fordel: du kan flytte plantane til dei stadene der maurane er mest aktive.
På varme sommardagar kan du forsiktig gni blada mellom fingrane. Det frigjer fleire eteriske oljer og forsterkar duften rundt planta.
Plasseringa er avgjerande
Sjølv dei beste plantane hjelper berre avgrensa dersom dei står på tilfeldige stader i hagen. Start med å observere kor maurane bevegar seg mest.
Typiske ruter finn ein:
- Langs husvegger
- Ved terrassar
- Rundt komposten
- Langs stiar
- Ved bestemte bed
Når du har kartlagt dei faste rutene deira, kan du plassere lavendel og mynte strategisk langs desse områda. Mange hageigarar oppnår dei beste resultata ved å skape ei samanhengande rad av duftande plantar som maurane må passere.
Andre plantar som kan hjelpe
Ønskjer du å forsterke effekten, kan du kombinere lavendel og mynte med andre aromatiske urter. Gode val er mellom anna:
- Rosmarin
- Salvie
- Sitronmelisse
- Basilikum
- Timian
- Merian
Desse plantane bidreg ikkje berre med duft, men skapar òg eit meir variert miljø som gagnar bier, sommarfuglar og andre nyttige insekt.
Hugs bladlusa
Dersom maurane vender tilbake gong etter gong, kan årsaka vere bladlus. Bladlus produserer honningdogg – ei søt væske som maurane er svært glade i. Til gjengjeld vernar maurane bladlusa mot naturlege fiendar.
Difor bør ein ikkje berre fokusere på maurane. Det kan òg vere ein god idé å:
- Fjerne bladlus frå plantane
- Halde terrassen fri for matrestar
- Unngå søte sølt drikkevarer
- Avgrense stillestående vatn rundt huset
Når fødekjeldene forsvinn, blir hagen automatisk mindre attraktiv for maurfamiliane.
Gode råd til nybyrjarar
Du treng ikkje plante heile rekkjer med lavendel eller fylle hagen med mynte frå første dag. Start heller med eit par krukkur på dei stadene der maurane er mest aktive.
På den måten kan du raskt sjå kva for plasseringar som fungerer best.
Som ein ekstra bonus får du plantar som både duftar godt, pyntar i hagen og kan brukast i te, dessert eller heimelaga duftposar. Det gjer lavendel og mynte til nokre av dei mest allsidige plantane du kan ha ståande i hagen.
