Når hagen slit i varmen
Somrane blir stadig heissare, og hagane merkar det. Men ikkje gi opp – med desse kloke eksperttipsa kan du rusta plantane dine mot varmestress og spare vatn på same tid.
Klimaendringane har for lengst funne vegen inn i hagane våre. Stigande temperaturar og lange tørkeperiodar påfører plantane alvorleg varmestress. „Den som set inn dei rette tiltaka, vernar hagen sin og sparer seg sjølv for mykje arbeid og frustrasjon», understrekar hagbruksekspert Dr. Lutz Popp frå Bayerischen Landesverband für Gartenbau und Landespflege e. V. (BLGL).
Varmestress i hagen: Smart vatning og dekkmateriale
Eitt av dei mest verkingsfulle tiltaka er å leggje ut dekkmateriale over jorda. Eit lag med gressklypp eller halm fungerer som ei isoleringsmatte: jorda varmar seg opp seinare, fordampinga minkar, og du slepp å vatne like ofte. „Den som dekkjer jorda, vatnar mindre – og den som vatnar mindre, har meir tid til å nyta hagen sin», seier Dr. Popp.
Det finst òg mykje å hente ved å endre vatningsvanane:
Vatnetips ved varme
- 👉 Vatn tidleg om morgonen: Vatn i dei tidlege morgontimane, slik at vatnet rekk å trengje djupt ned i jorda før det fordampar.
- 👉 Vatn målretta: Gje vatnet direkte til røtene – ikkje over blada.
- 👉 Sjeldan, men grundig: I staden for å vatne litt kvar dag er det betre å vatne skikkeleg kvar tredje eller fjerde dag. Det fremjar djupare røter og gjer plantane meir robuste.
Vil du ikkje bruke dekkmateriale, men likevel vatne sjeldnare? Eit enkelt gartnartiltak frå gammalt ordtak hjelper: „Ei hakking sparer to vatningar.» Det å lausne det øvste jordlaget jamleg bryt dei fine kapillærane i jorda og held på fuktigheita lenger.
Rett planteval ved varmestress i hagen
Den som vil ruste hagen for framtida, bør velje artar som toler tørke. „Klimaendringane byr på reelle utfordringar, men dei opnar òg for dyrking av kulturar som ikkje modna her tidlegare», påpeikar Dr. Popp. Eit mangfaldig utval gjer hagen meir motstandsdyktig.
- Tolerante grønsaker: Sommarportulak, aspargesbønne og hjelmebønne, samt varmekjære kulturar som auberginar, søtpotet og kikertbønner.
- Robuste djuprótarar: Pastinakk, gulrot, scorsonera, mangold og raudbete klarer seg godt med lite vatn.
- Klimarobuste tre og buskar: Den som ved nyplanting vel artar som blomsterask, fjelllønn eller melbær, sikrar hagen for framtida.
Ein klimatilpassa hage løner seg
Fordelane er openbare: Ein hage tilpassa klimaet med nye plantesortar sparer vatn, krev mindre stell og gir rik haustning sjølv i dei heissaste somrane. „Den som tek omsyn til dette ved planting i dag, vil i framtida ha ein hage som toler heten og gjev skugge», avsluttar Dr. Popp.
